أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

473

قانون ( فارسى )

احساس نياز به رگ زدن نباشد و خون زيادى هم نداشته باشد ( بيمار پرخون نباشد ) باز مىبايد به عمل فصد مبادرت ورزد . تو بايد بدانى : اگر در شخصى بيم اين بيمارىها برود ، هرچند بيمارى رخ نداده باشد باز رگ زدن من باب احتياط مطلوب است . چنانچه بيمارى رخ داد نبايد در مراحل نخستين آن به رگ‌زنى اقدام كرد ، زيرا بر اثر رگ زدن ، مواد زائد رقيق مىشوند و در بدن جارى شده با خون سالم مىآميزند و ممكن است در صورتى كه رگ زدن در مراحل اوليه بيمارى باشد تخليه‌اى كه بايد از ماده فاسد انجام گيرد تكميل نگردد و به تكرار رگ زدن و آزار دادن بيشتر بيمار نيازمند گردى . اگر پختگى نمايان شد و بيمارى از مراحل اوليه گذشت و پا به مراحل نهائى گذاشت ، اگر مانعى در راهت نبود و لزوم رگ زدن را احساس كردى ، آن را دستور ده . در روز حركت ( بهنگام پيشرفت بيمارى ) نبايد رگ زد و تخليه انجام داد « 269 » ، زيرا آن‌روز موقع آسودن و بخواب رفتن بيمار است به سبب اينكه بيمارى در حال شدت و پيشرفت است . اگر مدت بحران‌هاى بيمارى تا اندازه‌اى طولانى شود به هيچ وجه نبايد خون زياد تخليه گردد . در صورت امكان بايد بيمارى را بدون رگ‌زنى تسكين داد و اگر ممكن نشد نشتر بزن و به شرط امكان اندكى خون بيرون بريز و مقاديرى از خون را در رگ‌هاى بدن براى رگ زدن‌هاى ديگر باقى بگذار . اگر لازم شد اين عمل به منظور نگهدارى قوه براى مقابله با بحران‌ها مفيد است . كسى كه از مدت‌ها پيش رگ نزده است و در فصل زمستان احساس ناراحتى مىكند بايد رگ بزند ولى خونى را جهت احتياط ( عده ) باقى بگذارد . رگ زدن كه خون را به سوى مخالف مىكشاند موجب يبوست مىگردد « 270 » . اگر بر اثر خون‌گيرى زياد ، نيرو ناتوان گردد ، خلطهاى ( مرضى ) در بدن افزايش

--> ( 269 ) - نسخه انگليسى : « فصد و ديگر اشكال تخليه در روزى كه امكان برگشت ( عود ) بيمارى است به هيچ وجه نبايد صورت گيرد » . ( 270 ) - نسخه انگليسى : « اگر كسى كه به رگ زدن عادت است داشته بمدتى طولانى رگ نزده باشد و در زمستان احساس درد كند بايد فورا رگ بزند . البته در هنگام فصد بايد توجه داشته باشد كه به مقدار كافى خون در بدن باقى گذارد كه بتواند با سرماى زمستان مقابله كند - نظر باينكه فصد سبب خروج خون از احشا مىشود ، يبوست مكرر بدنبال دارد » . ( باحتمال قوى عامل عصبى نيز در اين فعل و انفعالات دخالت دارند كه به صورت تحريك سمپاتيك يا فلج پا را سمپاتيك مىتواند موجب قبض مزاج ( يبوست ) گردد ) .